Nieuwe Wet

Voor iedereen die vanaf 1 januari 2018 trouwt of een geregistreerd partnerschap aangaat, geldt een geheel nieuwe wet die het gezamenlijk vermogen regelt. Hierdoor lijkt ons nieuwe recht meer op regels die in het buitenland gelden. Het gegeven dat er meer (echt)paren zijn met verschillende nationaliteit was een van de redenen voor de aanpassing. Nederland liep altijd erg uit de pas met zijn versie van de gemeenschap van goederen.

Oude regeling

Die ‘oude’ versie blijft wel gelden voor iedereen die vóór 1 januari 2018 is gehuwd of een geregistreerd partnerschap aanging en dus ook bij de meeste scheidingen in de komende jaren. De ‘oude’ wet leidt regelmatig tot regelingen, die men oneerlijk vindt en waarop buitenlanders niet bedacht zijn.

Voorbeeld

Een voorbeeld: Rob, een Nederlander, had een ton gekregen van zijn ouders voor de aankoop van een huis voor zijn jonge gezin. Zijn ouders hadden op aanraden van de notaris een uitsluitingsclausule opgenomen in de schenkingsakte. Daarmee bleef de ton voor Rob privé en viel niet in de gemeenschap. Hij houdt dus recht op teruggave van die ton. Zijn Zwitserse vrouw Beate had een erfenis gekregen van haar vader van ook een ton. Haar vader had geen testament en dus geen uitsluitingsclausule gemaakt. Die ton viel volgens ons recht wel in de gemeenschap en Beate houdt dus slechts recht op de helft en haar man op de andere helft. Beates vader kon in het Zwitserse recht niet eens een uitsluitingsclausule maken en volgens Zwitsers recht was de erfenis juist wel geheel privé eigendom van Beate. Het Nederlandse recht doorkruist dit. Dat voelt oneerlijk.

Nederlandse Rechtspraak

De Nederlandse rechtspraak toont de afgelopen tijd steeds meer begrip daarvoor en er zijn uitspraken die het buitenlandse recht toch laten prevaleren, zodat de ton van Beate ook privé blijft. Waren Rob en Beate in 2018 getrouwd, dan was de ton voor ieder van hen gewoon privé gebleven.

Steeds vaker hebben relaties een internationaal karakter. Dat kan zijn omdat de geliefden verschillende nationaliteiten hebben en/of omdat zij in het buitenland zijn getrouwd en tijdens hun huwelijk ook in het buitenland hebben gewoond.

Komt het tot een scheiding dan kan dit alles tot onverwachte complicaties leiden. Denk bijvoorbeeld aan de situatie dat een van de ouders na echtscheiding met de kinderen naar haar of zijn land van herkomst terug wil keren. Het Haags Kinderontvoeringsverdrag bepaalt dan wat mag en wat niet.

Het is ondoenlijk om alle mogelijke gevolgen van een internationale scheiding in deze blog te bespreken. Ik beperk mij daarom nu tot de hoofdlijnen. Op kinderontvoering kom ik in een volgende blog terug. Als je specifieke vragen hebt, kun je –ook vrijblijvend-  contact met onze specialisten opnemen.

1. Waar kun je scheiden?

Scheiden in Nederland is mogelijk

  • als jij en/of je partner ten minste 6 maanden in Nederland woont (wonen) of
  • als jullie beiden de Nederlandse nationaliteit hebben.

2. Welk recht moet worden toegepast?

Hoe moet een rechter beslissen als een Deen en een Griekse, die in Nederland wonen en werken, willen scheiden? Of als een Nederlandse in Las Vegas met een Braziliaan is getrouwd en samen met hem in Londen woont? Ieder land heeft zijn eigen regels voor de beantwoording van deze vragen. In Nederland gelden de Nederlandse regels, die het toepasselijke recht aanwijzen. Die regels staan in verdragen, verordeningen en wetten. Omdat verdragen en verordeningen het resultaat zijn van een politiek onderhandelingsproces zijn ze niet altijd duidelijk. In de rechtspraak is bepaald hoe deze regels moeten worden begrepen.

Het wordt nog gecompliceerder omdat ieder verzoek in een scheidingsprocedure een eigen regeling heeft voor de bepaling van het toepasselijke recht. Wat betekent dat? Een scheidingsverzoek staat zelden op zichzelf. Naast de echtscheiding worden ook verzoeken gedaan, die betrekking hebben op alimentatie, kinderen, de verdeling van de bezittingen (activa én passiva), pensioenen etc.

Voor al deze verschillende onderwerpen gelden verschillende regels. Daarbij maakt het bovendien uit of de echtgenoten uit een EU-land afkomstig zijn of niet. De EU-landen hebben in een Verordening de consequenties van een internationale echtscheiding geregeld. Met een aantal landen buiten de EU heeft Nederland op specifieke onderwerpen, bijvoorbeeld alimentatie, een verdrag gesloten. Is er niets geregeld, dan past de Nederlandse rechter het Nederlands recht toe.

3. Naleving van een uitspraak

Heeft de rechter beslist, dan is het van belang dat die uitspraak kan worden uitgevoerd. Ook op dit punt geeft een internationale scheiding complicaties. Wat zijn je mogelijkheden als de beslissing van de Nederlandse rechter in het buitenland uitgevoerd moet worden? Of omgekeerd: hoe geldig is een buitenlandse uitspraak in Nederland? Ook hier zijn internationale verordeningen en verdragen van groot belang.

Samenvattend

De wereld wordt steeds meer een global village. Jongeren trekken de hele wereld over en steeds vaker worden internationale huwelijken gesloten of worden kinderen uit internationale relaties geboren. Veelal realiseren de betrokken zich niet welke verstrekkende gevolgen dit kan hebben. Dat wordt pas duidelijk als het tot een scheiding komt.

Voor advies voorafgaand aan een huwelijk of geregistreerd partnerschap én voor advies en bijstand bij een scheiding kun je met Van der Loeff familierecht Advocaten contact opnemen.

 

Alsof het leven van een expatgezin al niet ingewikkeld genoeg is, wordt het nog ingewikkelder als het huwelijk geen stand houdt. We zien regelmatig in de pers hoe ingrijpend de gevolgen voor kinderen kunnen zijn als de ouders in verschillende landen gaan wonen.

Meer opties

De expat heeft soms meer opties dan Nederlanders om de uitkomst van zijn scheiding te beïnvloeden. Vaak kan men kiezen in welk land de  procedure gevoerd wordt (de rechter dus) en kan het toepasselijke recht worden gekozen.

Engels echtpaar

Kort geleden vroeg een Engels echtpaar wat voor hen het meest gunstig zou zijn. Zij wonen deels in Londen en deels in het Gooi. We hebben de gevolgen in beide landen onder de loep genomen. Zoals vaak het geval is, was procederen voor de vrouw financieel gunstiger in het ene land en voor de man juist in het andere land. Daarover moesten ze dus even goed nadenken. Als er sprake is van een ‘vechtscheiding’ kiest men in de regel voor het eigen belang. Er zijn vaak onverwachte verschillen bijvoorbeeld ten aanzien van het recht op partneralimentatie.

Partneralimentatie

In Nederland is partneralimentatie nog steeds normaal, zelfs tot het maximum van twaalf jaar, en is er een rekenmethode om rechtsongelijkheid  te beperken. Engelse rechters prefereren een verdeling van vermogen en hebben daarbij de vrijheid om af te wijken van huwelijksvoorwaarden als ze dat nodig vinden om recht te doen aan de behoeften van partijen en hun kinderen.

Duitsland

In Duitsland houdt men ook niet zo van partneralimentatie en hanteren ze strengere voorwaarden dan bij ons. In België lijkt het, bij gebrek aan standaardisering, soms wel een loterij en kan de duur van de partneralimentatie maximaal de duur van het huwelijk zijn, dus dat kan behoorlijk oplopen! Als je eenmaal besloten hebt welke rechter het meest gunstig is, start dan in ieder geval als eerste de procedure, want de eerste procedure heeft in de regel voorrang.