Berichten

Mensen maken het soms wel erg bont rond een scheiding. Een paar recente voorbeelden: een vrouw, die een behoorlijke alimentatie ontving, had een nieuwe man ontmoet. Tot zover geen probleem. Hij trok echter bij haar in. Verder hield hij voor de vorm zijn oude huis aan, deed alsof hij daar nog woonde en ging daar af en toe heen. Zoals iedereen weet, heb je geen recht meer op alimentatie als je gaat samenwonen. Maar de vrouw dacht dat het op deze manier wel goed geregeld was.

Detective

Haar voormalige man vond van niet; hij kreeg door wat er aan de hand was. Omdat de vrouw niet toegaf dat ze eigenlijk gewoon samenwoonde, stuurde hij er een detective op af, die dit inderdaad vaststelde en er een rapport van maakte. De vrouw hield vol, dus kwam de zaak voor de rechter. Het resultaat: de vrouw moest bijna € 45.000 aan de man betalen: € 20.000 aan onterecht ontvangen alimentatie en € 25.000 ter vergoeding van het detectiverapport.

Voorbeeld 2

Ander voorbeeld: de vrouw die haar alimentatie verloor omdat zij haar man in zijn slaap insuline had ingespoten – die zij overigens eerder had gestolen van haar werkgever. Ze wist dat dit levensgevaarlijk was. Ze probeerde haar alimentatie nog te redden door te beweren dat de man het niet zo erg had gevonden, omdat hij niet meteen aangifte had gedaan en daarna nog het bed met haar had gedeeld. De rechter vond dat niet zo onbegrijpelijk, want de man had aanvankelijk niet kunnen geloven dat zijn vrouw dit had gedaan, dit drong later pas écht tot hem door. Door deze ernstige mishandeling had de vrouw haar recht op alimentatie verspeeld. Bovendien kreeg ze van de strafrechter een gevangenisstraf van 24 maanden.

Dit zijn geen alledaagse verhalen; gelukkig wordt het grootste deel van de scheidingen in overleg geregeld. Daarbij staan wij u graag bij.

De zomer komt er aan. En daarmee ook de schoolvakanties. Een tijd waar ieder kind zich op verheugt. In mijn praktijk zie ik echter dat de zomer voor veel gescheiden ouders én hun kinderen een stressvolle periode kan zijn. Hieronder geef ik je een drietal tips om die vakanties voor je kind en voor jezelf tot een succes te maken.

Tip 1: Regel je zaken op tijd

Het klinkt zo eenvoudig, maar zorg ervoor dat je niet op het laatste moment je vakantie moet organiseren. Dat geeft stress; bij jou, bij je ex en bij je kind(eren). Spreek daarom tijdig, bijvoorbeeld aan het begin van het schooljaar, af hoe de vakanties dat komende jaar verdeeld zullen worden. Maak duidelijke afspraken wanneer korte vakanties beginnen en eindigen. Je leest hier meer over in mijn eerdere blog. Leg de afspraken die je maakt vast, bijvoorbeeld in een e-mail. Dan kunnen jullie allebei plannen maken voor die vakanties.

Buitenland?

Wil je naar het buitenland? Zorg er dan voor dat je over het paspoort of de ID-kaart van je kind(eren) beschikt en dat dat reisdocument geldig is. Houd er rekening mee dat je de medewerking van je ex nodig hebt om een nieuwe ID-kaart/paspoort aan te vragen en dat de gemeente m.n. in de zomer meer tijd nodig heeft voor de afgifte van een nieuw document.

Toestemmingsformulieren

Zorg dat je ook over de benodigde toestemmingsformulieren beschikt als je naar het buitenland wilt gaan. Je kunt ze hier downloaden. Deze papieren zijn m.n. nodig als je met je kind naar je vakantiebestemming wilt vliegen. Voor meer informatie klik hier. Als je ex jou geen toestemming wil geven voor vertrek naar het buitenland, kun je aan de rechter toestemming vragen. Wij kunnen je adviseren en bijstaan.

Tip 2: Contact met de andere ouder

Houd er rekening mee dat je kinderen –hoe leuk de vakantie ook is- je ex kunnen missen. Laat dat toe en geef ze de mogelijkheid om contact te zoeken met die andere ouder. Zo is het bijvoorbeeld fijn om even te bellen of te mailen als je goed bent aangekomen op je bestemming. Houd rekening met de leeftijd van je kinderen.

Spreek contact af

En zijn je kinderen met je ex op vakantie, spreek dan af wanneer jij contact zoekt. Houd dat contact beperkt; dagelijks bellen of Whatsappen is niet fijn voor je kind. Oók niet als hij/zij jou verschrikkelijk mist. Zorg ervoor dat je kind zich niet schuldig voelt omdat jij op dat moment géén vakantie hebt.

Informeer je ex

Is er tijdens jullie vakantie iets gebeurd dat grote indruk op je kind heeft gemaakt, informeer je ex dan daar over. Voor je kind is het heel fijn als jullie samen ouders kunnen zijn.

Tip 3: Gun je kind rust

Vakantie is bedoeld om uit te rusten. Toen ik een tijdje terug van een puber hoorde wat zijn vakantieplannen waren, schrok ik. Er was geen enkel rustmoment. Zowel met vader als met moeder stonden grootse vakanties in het buitenland gepland. Eerst drie weken kamperen in Zuid-Frankrijk met vader, zijn nieuwe vriendin en haar zoontje en aansluitend 3 weken naar een huisje in Italië met moeder, haar vriend en zijn 2 kinderen. Dan nog een lang familieweekend in een huisje in Overijssel omdat opa 75 jaar werd en tussendoor nog een zeilkamp gepropt. Hij was geen moment zonder programma of thuis. Hoe goed bedoeld ook, de ouders leken wel verwikkeld in een wedstrijd wie de leukste vakanties organiseert.  Dit kind werd geen rust gegund. En dat terwijl pubers het liefst de hele dag thuis op hun bed liggen met een tablet of spelcomputer! Bekijk het vakantieprogramma daarom ook eens door de ogen van je kind. Het is niet nodig om altijd weg te gaan. Probeer dit met je ex te bespreken. Misschien kunnen jullie samen de vakanties zo verdelen, dat iedereen aan zijn trekken komt én uitrust.

Tot slot, zie je er tegenop om alleen het je kinderen op vakantie te gaan? Er zijn tal van vakanties voor alleenstaande ouders. Dat kan zowel voor jou als voor je kind(eren) erg leuk zijn. Op het internet vind je wellicht iets wat bij jullie past.

Een mooie zomer!

Tip 1: In 2016 voor de laatste keer kinderalimentatie als aftrekbare schuld

Je kan in de belastingaangifte over 2016 voor de laatste keer (zie belastingdienst) de waarde van de kinderalimentatie, die je hebt betaald, als schuld in box 3 opgeven. Met ingang van 1 januari 2017 is dit niet meer mogelijk. Hoe je de waarde van de schuld moet berekenen vind je op de site van de belastingdienst (zie voorwaarden).

Tip 2: Goede afspraken maken: herziening van de aangifte

Zoals wij eerder schreven (zie blog Clasien van de Pas) is het altijd aan te bevelen om in overleg met je ex-partner aangifte te doen. Hoe minder je belasting hoeft te betalen hoe beter. Maar doet dit ook recht aan de werkelijkheid tijdens de periode van scheiding? Het kan het zijn dat jij de hypotheekrente hebt betaald en dat het gunstiger is als je ex-partner de hypotheekrente aftrekt. Jij verwacht dat de teruggave wel wordt verrekend met jou. Maar wat als dit niet gebeurd? Het Gerechtshof heeft beslist (zie beslissing) dat als met jouw toestemming de aangifte is gedaan, jij je eigen aangifte niet kan herzien om zo alsnog de hypotheekrente af te kunnen trekken. Hiervoor heb je toestemming van je ex nodig. En of deze zit te wachten op een nieuwe aanslag, en een deel van de belastingteruggave moet terugbetalen, is de vraag.

Tip 3: Wel of niet over heel 2016 fiscaal partners?

Je hebt in april 2016 besloten om te gaan scheiden en in mei 2016 betrek je een andere woning en je schrijft je op dat adres in. In augustus 2016 dien je een verzoek tot echtscheiding in. Vanaf augustus 2016 zijn jullie dan geen fiscaal partners meer. Toch kan je nog wel kiezen om over heel 2016 fiscaal partners te zijn (zie link). Dat kan, als je daarover goede afspraken maakt, veel geld schelen en is dus wederom een reden om met elkaar in gesprek te blijven.

Onzekerheid over geld is een van de grootste stressfactoren bij een scheiding. Het kan je verlammen. Dat geldt zowel voor de ontvanger als voor de betaler van alimentatie. Ik zie het dagelijks in mijn praktijk. Het is daarom goed om een paar dingen te weten. Ik geef je 5 tips, die je hopelijk wat meer grond onder de voeten geven.

Tip 1: Hoeveel kinderalimentatie?

Allereerst moet je vast stellen of en zo ja, hoeveel kinderalimentatie betaald moet worden. Dat kun je zelf onderzoeken. Ik adviseer je daarvoor de website van de Raad voor Rechtsbijstand (www.rechtsbijstand.nl/hulpmiddelen/online-zelf-aan-de-slag/alimentatie ) te raadplegen. Zij hebben een betrouwbaar programma gemaakt waarmee je een indicatie krijgt van de hoogte van de kinderalimentatie. Voor een exacte berekening is maatwerk nodig. Neem daarvoor gerust contact met ons op. Wij kennen de regels én de rechtspraak.

Tip 2: Hoe lang kinderalimentatie?

Je kinderen hebben recht op een onderhoudsbijdrage tot hun 21e. Alleen als een kind helemaal in zijn/haar eigen levensonderhoud voorziet, eindigt de kinderalimentatie eerder. Als jij vindt dat je kind zelf kan verdienen en daarom minder kinderalimentatie nodig heeft, geeft je dat niet het recht om minder te betalen. Langer betalen mag natuurlijk wel. Je kunt dat bijvoorbeeld doen omdat je kind studeert. Spreek dat dan wel duidelijk samen af, bijvoorbeeld in het ouderschapsplan.

Tip 3: Partneralimentatie vs. werken

Uitgangspunt is dat iedereen in de eerste plaats voor zichzelf moet zorgen. Dat geldt zeker na je scheiding. Heb je tijdens je huwelijk minder gewerkt, bijvoorbeeld vanwege de zorg voor jullie kinderen, ga je dan oriënteren op de arbeidsmarkt. Wat zijn je diploma’s nog waard? Heb je bijscholing of steun nodig voor terugkeer? Ga hier dan naar op zoek. Als je kunt laten zien dat je je best doet om in je eigen levensonderhoud te voorzien, vergroot dat je kans op een goede regeling. Wij kunnen je in contact brengen met mensen die je hier echt mee kunnen helpen.

Tip 4: Hoeveel partneralimentatie?

Partneralimentatie kan behoorlijk oplopen. Zeker als jullie het tijdens jullie huwelijk financieel heel goed hadden en dit inkomen voornamelijk door één van jullie werd verdiend. Het vaststellen van partneralimentatie is een lastige kwestie, omdat alle omstandigheden een rol spelen. Ga daarom niet alleen af op wat anderen zeggen. De beste stuurlui staan aan de wal en iedereen kent wel een buurvrouw/buurman van een nichtje, die…. Leg je zaak liever tijdig voor aan een specialist, die jouw situatie goed kan peilen. Als je er in slaagt om in overleg met je ex een alimentatiebedrag af te spreken kun je daarmee jezelf veel kosten en slapeloze nachten besparen. Wij adviseren je graag.

Tip 5: Hoe lang partneralimentatie?

De wet zegt dat je maximaal 12 jaar onderhoudsplichtig bent. Voor korte en kinderloze huwelijken zijn de termijnen korter. Al een poosje ligt bij het parlement een wetsvoorstel dat de alimentatieduur moet terugbrengen naar 5 jaar. Steeds vaker zien we rechters voor een kortere termijn kiezen. Als je er samen niet uitkomt is het dus belangrijk dat je advocaat jouw zaak goed bepleit, zodat niet alleen de hoogte, maar ook de duur van de alimentatie jou mogelijkheden biedt om je nieuwe toekomst in stappen. Dat is ons doel.

Vanaf 1 maart kunnen we weer aangifte doen bij de Belastingdienst. Bij een scheiding is dat geen ‘druk op de knop’ meer.

Belastingdienst

Tijdens het huwelijk ben je fiscaal partners en dat blijft zo totdat 1) een verzoek tot echtscheiding is ingediend bij de rechtbank en 2) ieder op een verschillend adres is ingeschreven. Totdat aan beide voorwaarden is voldaan, zie je de veranderingen in je leven niet terug in je aangifte. Ook al wil de Belastingdienst het je makkelijker maken door de inkomstenbelastingaangifte al zoveel mogelijk voor je in te vullen, bij een scheiding zul je er echt weer even voor moeten gaan zitten anders verdwaal je in de regels. De belangrijkste veranderingen betreffen het eigen huis.

Verschillende regelingen

Er zijn verschillende regelingen die naast elkaar bestaan en de begrippen zijn niet erg toegankelijk. Zolang het huis gezamenlijk eigendom blijft, is het eigenlijk het beste om samen in overleg en met hulp van een adviseur aangifte te blijven doen.

Fiscalisten

Wij werken in onze praktijk met goede en praktisch ingestelde fiscalisten die (aanstaande) ex-partners hierbij helpen. Er komt bij een scheiding al zoveel op je af dat het lastig is om dit zelf uit te zoeken. Weinigen realiseren zich dat de wijze van verdeling van de kosten fiscale gevolgen kan hebben. Vooral voor de hypotheekrente geldt, dat dit van invloed is op de belasting die ieder betaalt.

Laat je niet verrassen

Omdat de aangifte pas een jaar later wordt gedaan, kan je onaangenaam verrast worden. Bijvoorbeeld wanneer de achterblijver een onverwachte naheffing van inkomstenbelasting krijgt omdat de ander, die het huis verlaten had, de door hem of haar betaalde hypotheekrente heeft opgegeven als betaalde alimentatie. En dat is maar één voorbeeld van vele die we in de praktijk tegenkomen. Laat je dus niet verrassen.

Uit elkaar

Het besluit is genomen. Jullie gaan uit elkaar. Er komt nu heel veel op je af. Om je te helpen in deze chaotische periode volgen hier 10 tips.

Tip 1

Scheiden kun je niet alleen. Verzamel vertrouwelingen om je heen, die je door deze periode heen helpen. Dat kunnen professionals zijn, maar ook familieleden/vrienden op wie je kunt vertrouwen. Zij zijn er voor raad en daad. Denk goed na over wie je bij je scheiding wilt betrekken.

Tip 2

Zorg goed voor je zelf: eet & leef gezond. Zorg er bijvoorbeeld voor dat je aan lichaamsbeweging doet. Houd je zelf voor dat je alle problemen kunt oplossen. Anderen voor jou konden dat immers ook. Als je daar behoefte aan hebt zoek je hiervoor hulp.

Tip 3

Vertel de kinderen samen dat jullie uit elkaar gaan. Vertel dat jullie altijd hun ouders zullen blijven. En hoe jullie de zorg voor hen voorlopig zullen regelen. Oudere kinderen kun je verwijzen naar de website van Villa Pinedo.

Tip 4

Vertel je werkgever en je collega’s dat je in scheiding bent. Maak afspraken hoe je je werk zo goed mogelijk kunt blijven doen.

Tip 5

Maak voorlopige, maar duidelijke afspraken hoe jullie de financiën regelen. Houd er rekening mee dat je de komende tijd niet alleen je eigen uitgaven hebt, maar ook (nog) gezamenlijke uitgaven. Spreek een budget af dat je voorlopig beschikbaar hebt voor je levensonderhoud.

Tip 6

Spreek met je a.s. ex af wie er voorlopig in jullie huis mag wonen. Maak –als dat mogelijk is- afspraken hoe lang deze regeling duurt.

Tip 7

Heb je huwelijkse voorwaarden of een samenlevingscontract: zoek ze op en bekijk wat jullie destijds hebben afgesproken.

Tip 8

Maak afspraken over het gebruik van sociale media. Gebruik sociale media niet om op elkaar af te geven of om je hart te luchten over je scheiding en je ex.

Tip 9

Zoek een advocaat/mediator, die je kan helpen om (zoveel mogelijk samen) met je ex definitieve afspraken te maken over jullie scheiding. Vraag of je vertrouwelingen een goede advocaat/mediator weten, maar bel zelf ook wat rond. Jij moet vertrouwen hebben in je adviseur. Op de website van de vFAS vind je ervaren familierechtadvocaten.

Tip 10

Bekijk je testament: heb je reden om een nieuwe afspraak bij de notaris te maken?

220 jaar geleden werd de eerste echtscheiding in Nederland uitgesproken. Het is nog steeds de rechter die de echtscheiding uitspreekt, maar de procedure en de aanpak zijn sindsdien enorm veranderd. Zo wordt van ouders nu geëist, dat zij voor de scheiding eerst samen een ouderschapsplan maken. Daarvan zijn op internet genoeg voorbeelden te vinden. Veel zijn erg omvangrijk en bevatten allerlei details, die niet iedereen nodig vindt. Er zijn gelukkig genoeg ouders, die een overeenkomst zelf eigenlijk niet nodig hebben en hem alleen opstellen omdat de wetgever dat verplicht heeft gesteld bij een scheiding.

De 4 belangrijkste zaken

Voor hen hierbij de vier zaken, die er in elk geval in moeten:

  1. De zorgverdeling of omgangsregeling: wanneer verblijft het kind bij vader en wanneer bij moeder.
  2. De manier van overleg en informatieverschaffing over belangrijke kwesties rond de kinderen, zoals schoolkeuze en medische ingrepen.
  3. De verdeling van de kosten van de kinderen; betaalt een ouder kinderalimentatie of maakt ieder een bedrag over op een aparte bankrekening die alleen voor de kinderen wordt gebruikt?
  4. Hoe de kinderen zijn betrokken bij het maken van het ouderschapsplan.

Hoofdverblijfplaats van het kind

Dat is het. Er hoeft niet meer in dan deze afspraken. Toch zou ik iedereen aanraden om ook vast te leggen wáár de kinderen hun hoofdverblijfplaats hebben, al was het maar omdat de toepassing van een paar belangrijke fiscale en andere overheidsregelingen afhankelijk zijn van die keuze. Dat is zeker iets om na te gaan, gezien de financiële gevolgen. Uw advocaat is daarvan op de hoogte. Overigens, een hardnekkig misverstand is dat kinderen van twaalf jaar of ouder zelf mogen bepalen bij welke ouder zij gaan wonen na een scheiding; zij hebben wel een stem, maar het zijn de ouders die samen beslissen.

De overheid heeft afgelopen maand onder de naam Rechtwijzer een scheidings-app gepresenteerd. Scheiden lijkt daarmee eenvoudiger dan het in werkelijkheid is. De praktijk leert nu eenmaal dat scheiden, bij uitstek, maatwerk is. Bovendien is bij een scheiding ‘in overleg’ gelijkwaardigheid op alle vlakken, met name financieel en emotioneel, van essentieel belang. Als de ene partner een te groot overwicht heeft en de emoties van de scheiding hoog oplopen, bestaat het gevaar dat de andere partner er bekaaid afkomt. De belangen van partijen lopen bij een scheiding nu eenmaal niet meer parallel. Maar je afspraken maak je later niet makkelijk ongedaan.

Online geregelde scheidingen

Eén ding is zeker: achteraf puinruimen en nieuwe afspraken maken of procederen leidt tot veel hogere kosten dan als men meteen naar een familierechtadvocaat of mediator was gegaan. Over het algemeen is een scheiding te complex voor een doe-het-zelf traject met op het eind een deskundige voor de laatste check, is het oordeel van de meeste ervaren familierechtadvocaten: “Advocaten krijgen niet minder werk door online geregelde scheidingen, ook omdat wij de brokstukken moeten oprapen. Nog niet van Rechtwijzer, want daarvoor bestaat het platform te kort, maar wel van andere commerciële online scheidingsplatforms.”

Input van een professional

Beide ex-partners moeten goed worden voorgelicht over de gevolgen op korte en lange termijn. De app is wel nuttig om je voor te bereiden op een scheiding. Daarnaast is scheiden een emotioneel proces, dat niet onderschat mag worden. Per definitie is online scheiden alleen te realiseren wanneer beide partners nog goed met elkaar overweg kunnen, stelt Masha Pinedo, die zich al jaren inzet voor de belangen van kinderen bij scheidingen. Juist als er kinderen in het spel zijn, kun je niet even ‘snel’ van elkaar af. Dan zal input van een professional, liefst zo snel mogelijk aan het begin van het proces, het verschil maken. Dat heb je toch voor jezelf en je kinderen over?

Wist je dat 43% van de kinderen, die in 2014 zijn geboren, ongehuwde ouders hebben? Ook in mijn praktijk als bijzonder curator kom ik deze situatie regelmatig tegen. Juridisch hebben deze kinderen alleen een moeder. Dit kan worden voorkomen als moeder aan vader toestemming geeft om het kind (laten we het “Puck” noemen) te erkennen. Maar dat doet ze niet altijd. Soms komt het er gewoon niet van. Soms wil moeder niet omdat haar relatie met vader inmiddels is beëindigd. Als ze dan een ander, bijvoorbeeld haar nieuwe vriend, Puck laat erkennen zijn de rapen meestal gaar.

Erkenning

De Hoge Raad heeft in 2002 (ECLI:NL:HR:2002:AE0745) beslist dat moeder niet meer aan een ander onvoorwaardelijk toestemming kan geven voor erkenning als de vader een procedure aanhangig heeft gemaakt, waarin hij om vervangende toestemming voor die erkenning vraagt. De erkenning is in die gevallen voorwaardelijk. Als de rechter besluit dat vader alsnog vervangende toestemming krijgt om Puck te erkennen, vervalt de erkenning door die ander.

Procedure starten

Maar hoe zit dat als vader deze procedure nog niet aanhangig heeft gemaakt? Als zijn advocaat moeder wel al heeft aangeschreven dat hij zo’n procedure zal starten, maar dat nog niet heeft gedaan? Op 30 oktober jl. heeft de Hoge Raad (ECLI:NL:HR:2015:3196) deze vraag beantwoordt. In deze zaak is Puck in 2011 geboren. Vader besluit moeder na de bevalling even met rust te laten, maar als hij na een jaar Puck nog steeds niet mag erkennen gaat hij naar een advocaat. Deze advocaat stuurt moeder op 4 december 2012 de brief. Op 18 december 2012 erkent de nieuwe vriend van moeder Puck. Met haar toestemming uiteraard. Vanaf dit moment heeft Puck twee ouders en lijkt vader achter het net te vissen. Zijn erkenning is niet meer mogelijk, want een kind kan volgens de wet maar twee (juridische) ouders hebben.

Op 18 februari 2013 dient vader een verzoekschrift in bij de Rechtbank om Puck te mogen erkennen.

Verschillende oordelen

De rechters oordelen verschillend: de rechtbank wijst het verzoek van vader toe. Moeder gaat in hoger beroep. Het Gerechtshof wijst vaders verzoek af. Het Hof vindt dat vader te lang stil heeft gezeten. Daarom heeft moeder geen misbruik gemaakt van haar bevoegdheid toen zij haar vriend toestemming gaf om Puck te erkennen. In zijn conclusie bevestigt de AG dit oordeel van het Hof.

Hoge Raad

Toch vernietigt de Hoge Raad de uitspraak van het Hof. De Hoge Raad vult haar eerdere uitspraak uit 2002 aan: er is ook sprake van een voorwaardelijke erkenning (door haar vriend) als de verwekker van Puck middels een brief van zijn advocaat aan moeder al om toestemming tot erkenning heeft gevraagd én Puck op dat moment nog niet door die vriend is erkend. Moeder weet op dat moment immers dat vader juridische acties zal ondernemen als zij haar toestemming niet geeft. Vader moet in dat geval wel snel in een procedure in gang zetten. Hij heeft –nadat zijn advocaat de brief heeft gestuurd- 3 maanden de tijd om een verzoekschrift in te dienen bij de Rechtbank. Dient hij dit verzoek niet of te laat in dan is de erkenning door moeders vriend alsnog definitief.

En let op vaders: als je te lang stil zit en moeders nieuwe partner Puck al heeft erkend vóór je in actie komt, dan is de kans dat je Puck kunt erkennen ook bekeken.